Manyetik alan nedir?

Manyetik alan nedir? Basit bir şekilde söylemek gerekirse, manyetik alan, mıknatısı çevreleyen bir bölgedir. Mıknatıslar, demiri çeken bir özelliğe sahip magnetit (ya da mıknatıstaşı) denilen madenden yapılmıştır. Bilim insanları,...

Manyetik alan nedir?

Basit bir şekilde söylemek gerekirse, manyetik alan, mıknatısı çevreleyen bir bölgedir. Mıknatıslar, demiri çeken bir özelliğe sahip magnetit (ya da mıknatıstaşı) denilen madenden yapılmıştır. Bilim insanları, manyetik alanları açıklamak için manyetik alan çizgilerini kullanır. Bir mıknatısın manyetik alan çizgileri aşağıdaki resimde gösterilmektedir.

manyetik1
                                                                                       Manyetik alan çizgileri

Bir mıknatıs N (North=kuzey) ve S (South=Güney) olmak üzere iki manyetik kutba sahiptir. Manyetik alan çizgileri, bu manyetik N kutbundan çıkar, ortamda yayılır ve manyetik S kutbuna geri dönerler. Bu hareket bir kısır döngü şeklinde devam eder. Böylece manyetik alan çizgileri kapalı bir döngü oluşturur.

Manyetik alan, diğer nesneler üzerine bir etki uyguladığı için çok önemlidir. Daha önce söylediğimiz gibi, mıknatıslar her zaman demirden yapılmış nesneleri çekerler. Bunu görmek için bir mıknatısın yanına bir çivi (demirden yapılmış) koyalım. Mıknatısın kendisine doğru çiviyi çektiğini bu şekilde gözlemleyebiliriz. Mıknatıs çiviyi kendisine doğru hareket ettirdiğinde mıknatıs ile çivi arasındaki çekiminin daha güçlü olduğuna dikkan edin. Eğer mıknatısı çividen uzaklaştırısanız çekim gittikçe daha zayıf hale gelir ve yeterli uzaklıkta mıknatıs çiviyi çekmemeye başlar. Bu yüzden, çivi belli bir noktada mıknatısın ürettiği manyetik alan içine girer ve mıknatıs manyetik kuvvet ile çiviyi kendisine doğru çeker. Bu durumda, manyetik alanın çivi üzerine bir manyetik kuvvet uyguladığını söyleyebiliriz. Bu kuvvetin şiddeti mıknatıs ve çivi arasındaki uzaklığa bağlıdır.

manyetik2                                                 manyetik3

 

     Zıt kutuplar birbirini çeker                                                                                    Aynı kutuplar birbirini iter

 

Bununla birlikte, bir mıknatısın manyetik alanı ayrıca diğer mıktatıslar üzerinede bir manyetik kuvvet uygular. İki mıknatıs alın ve yanyana koyun. Farklı kutuplar (iki mıknatısın kuzey ve güney kutupları) birbirlerine yakın yerleştirildiğinde manyetik alan çizgileri mıknatısların birbirlerini çekmesine neden olur. Aynı kutuplar (iki mıknatısın kuzey veya güney kutupları) birbirlerine yakın yerleştirildiğinde manyetik alan çizgileri mıknatısların birbirlerini itmesine neden olur.

Pusulanın ignesinin herzaman kuzey/güney noktalarını işaret etmesinin nedeni budur. Dünyanın manyetik kuzey kutbu pusula ignesinin manyetik güney kutbunu çeker. Bu nedenle, pusula iğnesinin manyetik güney kutbu dünyanın kuzey kutbunu işaret eder. Eğer pusula iğnesinin yakınına güçlü bir mıknatıs yerleştirirseniz, iğne dönmeye başlar ve mıknatısın kuzey kutbunu gösterir. Eğer mıknatısı kaldırırsanız, iğne ilk konumuna geri dönecektir.

Ancak, manyetik alan üretmek için bir mıknatısın olması şart değildir. Ayrıca manyetik alan elektriksel yüklerin hareketi ilede üretilebilir. Bu yüzden elektrik akımları, bir tel boyunca elektronların hareketinden dolayı bir manyetik alan üretir. Bu Fransız Fizikçi Andre Marie Ampere (1775-1836) tarafından keşfedildi. Bu etki çok basit bir deney ile gösterilebilir.

manyetik4

                                                                                    Elektrik akımı manyetik alan üretir

Bu deneyi gerçekleştirmek için gerekli olay herşey iki tane tel, bir pil, bir pusula ve bir bobindir. Yukarıda gösterildiği gibi tel ve bobin pile bağlanır. Bu işlemi yapar yapmaz elektrik akımı bobin ve telden akmaya başlar. Şekilde de gösterildiği gibi elektrik akımı bobinde bir manyetik alan üretir. Daha sonra manyetik alan, pusulanın iğnesinin bobine doğru dönmesine neden olur. Pil ile tellerden birinin bağlantısı kesilir kesilmez, pusulanın iğnesi ilk konumuna geri dönecektir.

Doğada asla manyetik tek kutup bulunmaz. Çünkü manyetik alanın kaynağını hareketli elektriksel yükler oluşturur. Elektriksel yükler yüksek potansiyelden alçak potansiyele doğru hareket ederler. Bu hareket manyetik çift kutupları oluşturur.

Kaynak:http://www.cora.nwra.com/~werne/eos/text/magnetism.html

Kategori
ManyetizmaTeori

Fizik Akademisi’nin kurucularindan biri olan yazarımız, Çukurova Üniversitesi Fizik bölümü Katıhal Fiziği Anabilim dalında yüksek lisans derecesini 2017 yılında aldı . 2017 yılında Çukurova Üniversitesi Fizik bölümü Katıhal Fiziği Anabilim dalında doktora eğitimine başladı. 2014 yılından beri Malzeme Araştırma Grubu’nda araştırmacı olarak çalışmaktadır.

3 Yorum
  • Elif
    25 Mart 2017 at 5:04 pm
    Cevap Yaz

    Çok teşekkürler 🙂

  • ibrahim
    28 Eylül 2017 at 1:54 pm
    Cevap Yaz

    tamam da manyetik alan nedir

  • muharrem
    4 Ekim 2017 at 9:39 pm
    Cevap Yaz

    cok basit bir sekilde guzel aciklamissiniz . Tesekkurler. If you can not explain it to a 6 years-old . You dont understand it either. Ayni seyi soysal bilimler ogrencisi icinde soyleyebiliriz heralde 🙂

  • Cevap Yaz

    *

    *

    ETKİNLİKLER
    Oca
    30
    Sal
    2018
    all-day ICEP 2018: 20. Uluslararası Çevr... @ The President Hotel
    ICEP 2018: 20. Uluslararası Çevr... @ The President Hotel
    Oca 30 – Oca 31 all-day
    ICEP 2018: 20. Uluslararası Çevre Fiziği Konferansı @ The President Hotel | İstanbul | Türkiye
    ICEP 2018 20. Uluslararası Çevre Fiziği Konferansı 30-31 Ocak 2018 tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleştirilecek. Konferansta akademik çalışmalar yürüten bir çok uluslararası araştırmacının bir araya gelmesi ve yaptıkları araştırmaları  paylaşmaları amaçlanmaktadır. Konferans hakkında daha fazla bilgiye ekte verilen web sitesinden ulaşılabilir.
    Nis
    24
    Sal
    2018
    all-day 8. APMAS 2018 Uygulamalı Fizik v... @ Ölüdeniz Convention Center
    8. APMAS 2018 Uygulamalı Fizik v... @ Ölüdeniz Convention Center
    Nis 24 – Nis 30 all-day
    8. APMAS 2018 Uygulamalı Fizik ve Malzeme Bilimlerindeki Uluslararası Gelişmeler Konferansı @ Ölüdeniz Convention Center | Ölüdeniz Belediyesi | Muğla | Türkiye
    24-30 Nisan 2018 tarihleri arasında Ölüdeniz’de gerçekleştirilecektir.  APMAS 2018’de uluslararası araştırmacı ve mühendislerin malzeme bilimleri ve uygulamalı fizik alanında yaptıklarım araştırma ve yenilikleri sunması beklenmektedir.  Daha fazla bilgiye ekte verilen konferans web sitesinden ulaşabilirsiniz.  
    TWİTTER


    ÜYE OL

    Sitemize Üye olarak yeni yazılarımızı emailinize günlük alabilirsiniz

    Kayıt olduğunuz için teşekkür ederiz

    Bir şeyler yanlış gitti

    Benzer Yazılar

    • Kara Cisim Işıması

      Bütün nesneler mutlak sıfır sıcaklığının (0 K, -273.15 °C) üzerinde elektromanyetik radyasyon formunda enerji yayınlar. Bir “kara cisim” üzerine düşen tüm radyasyonu soğuran, hiçbir şekilde yansımanın ya da iletimin...
    • SADE GÖZDEN IRAĞIZ BİZ, AYRILSAK DA BERABERİZ

      Makroskobik boyutlarda çoğu olay birbirinden bağımsız gibi görünse de, mikroskobik boyutlarda her şey birbiriyle etkileşim halindedir. Sonuçta canlı cansız her şeyin varlığı tek bir kaynağa bağlıdır: Big Bang. Fakat...
    • Compton Etkisi

        Işık fotonlardan oluşur. “Foton” ışığın parçacık özelliğinden dolayı verilen bir isimdir (dalga benzeri davranışın yanı sıra). Compton etkisi fotonların elektronlarla etkileşmesine dayanır. Arthur Holly Compton kendi adıyla anılan...
    • Fizik Neden Felsefeye İhtiyaç Duyar

      İçinde bulunduğumuz dünyayı nasıl anlayabiliriz? Evren nasıl davranır? Gerçekliğin doğası nedir?… Bu tür sorular geleneksel olarak felsefe’ ye aittir, fakat felsefe öldü. Felsefe, bilimdeki modern gelişmelere, özellikle de fizik...